تبلیغات
مصرف گرایی - ظهور مصرف‌گرایی نوین
مصرف گرایی
ظهور مصرف‌گرایی نوین

مصرف‌گرایی نوین در اثر گسترش سرمایه‌داری در اروپا بوجود آمد. یك دیدگاه در مورد توسعه سرمایه‌داری در اروپـــا بر اساس نوشته‌های جامعه‌شناس بزرگ ماكس وبر بر این باور است كه در اروپا با اشاعه تفكرات لوتر و كالوین مبنی بر سخت كاركردن، صرفه جویی، سرمایه‌گذاری و ایجاد مؤسسه‌های اقتصادی بود كه روحیه سرمایه‌داری بوجود آمد و به تدریج به یك نظام اجتماعی تبدیل شد. از لحاظ نظری، در این جا یك تضاد بین تبیین پیدایش سرمایه‌داری و توسعه مصرف‌گرایی بوجود می‌آید. اما واقعیت امر این است كه سرمایه‌داری از همان ابتدای پیدایش دارای یك هدف اصلی به نام (سودسازی) بوده است. برای چنین هدفی، تولید بیشتر، فروش بیشتر، سرمایه‌گذاری بیشتر و مجدداً تولید بیشتر مد نظر است. به عبارت دیگر در یك چرخه، هدف، فروش كالاهای بیشتر و در نتیجه سود بیشتر است.



ابتدا فكر می‌كردند كه طبقات بالا و اشراف خریداران اصلی كالاهای سرمایه‌داری باید باشند. اما به تدریج متوجه شدند كه سرمایه‌داری با تولید انبوه نیاز به مصرف‌كنندگان انبوه دارد. از آنجا كه طبقات بالا از كمیت كافی برخوردار نبودند، پس بنابراین نیاز به مصرف‌كنندگان انبوه به زودی نمایان شد. ‏

در تولیدهای اولیه، نخست رفع نیازهای بیولوژیك را مدنظر داشتند. اما از آنجا كه نیازهای بیولوژیك انسان محدود است، لذا باید نیازهای غیربیولوژیك در جوامع برای مصرف كالاها بوجود آید. نیاز غیربیولوژیك هم در جایی محدود می‌شد. اما تولیدكنندگان می‌بایستی خصلت تولید انبوه خود را بعنوان یكی از اهداف، از دست نمی‌دادند. به همین منظور بود كه در جوامع سرمایه‌داری نیازهای كاذب بوجود آمد تا كالاهای انبوه سریعاً مصرف شوند و مصرف انبوه بر پایه كالاهای بی‌دوام امكان‌پذیر بود. ‏

در غرب، گسترش زندگی شهری و شهرنشینی با جنبه‌های روانی و اجتماعی خاص خود زمینه برای مصرف‌گرایی به عنوان سبكی خاص از زندگی بوجود آمد. نخست در ابتدای قرن بیستم، این سبك خاص با الگوهای فرهنگی جدید در میان افراد طبقه بالا و متوسط شهری رواج پیدا كرد. در شهرها، فروشگاه‌های بزرگ تأسیس شدند و فرهنگ مصرف‌گرایی را القاء كردند. در این فرهنگ ویژه، یك شعار اصلی رواج پیدا كرد و آن اینكه تا می‌توانی بخر و هر چه بیشتر مصرف كن. بر پایه همین شعار بود كه رقابت در خرید و مصرف به عنصر اصلی این فرهنگ تبدیل شد. افراد در خرید بیشتر و مصرف بیشتر از یكدیگر سبقت می‌گرفتند و تقریباً مصرف‌گرایی به نوعی وجهه اجتماعی تبدیل گردید. ‏

الگوهای مصرف‌گرایی نوین ‏

توسعه انواع فروشگاه‌های بزرگ ( مواد غذایی، اسباب منزل، پوشاك، وسایل الكتریكی و...) در زیر یك سقف، مردم را به مصرف‌گرایی انبوه عادت داد. افراد در محیطی قرار می‌گرفتند كه كالاهای متنوع را در یك جا جلوی چشمان خود می‌دیدند. هم زمان، مدگرایی بوجود آمد كه براساس آن كالاها برای دوره‌های معینی (یا محدودی) تبلیغ و استفاده می‌شدند. مردم به این سمت هدایت می‌شدند كه كالاها را در زمان محدودی استفاده كنند. ‏

مصرف‌گرایی می‌بـایستی سهل و آسان گردد. پس ابزار مصرف گرایی باید مهیا می‌شد. در این جوامع وسایل ارتباط جمعی به مهمترین ابزار مدگرایی و تبلیغ برای كالاها تبدیل شدند. دو نوع ابزار مصرف گرایی در جوامع رواج پیدا كرد: نخست حراج‌های ‏پی در پی كالاها و دیگری اشاعه كارت‌های اعتباری. ‏

در كشورهای توسعه یافته، در طول یك سال به بهانه‌های متعدد حراج كالاها وجود دارد. در حراج كالاها، از یك روان شناسی استفاده می‌شود و آن ایجاد احساس نیاز كاذب است. مشتری جنسی را كه در حراج می‌بیند، فكر می‌كند كه نیاز دارد، در حالی كه اگر حراج نبود چنین احساسی به او دست نمی‌داد. از سوی دیگر، فرد در بازار باید احساس كند كه همه وقت، پول برای خرید دارد. در اینجا مسأله از طریق مكانیزم كارت‌های اعتباری حل می‌شود. به عبارت دیگر هرگاه احساس نیاز كردی، حتی اگر پول نقد هم نداشته باشی، با داشتن كارت اعتباری، در واقع پول به همراه خود داری. بنابراین نیاز هست و ( اما از نوع كاذب) توانایی خرید هم هست (به شكل مصنوعی). ‏

در جوامع توسعه یافته، همه كالاهای خریداری شده مصرف نمی‌شوند، زیرا نیاز واقعی نبوده‌اند. در نتیجه سه راه برای كالاها باقی می‌ماند: نخست فروش مجدد آنها با قیمت بسیار ارزان، دوم به دو ریختن آنها، و سوم بخشیدن آنها با افراد یا مؤسسه‌های خیریه. افراد نمی‌توانند اینگونه كالاها را نزد خود نگهدارند، زیرا تحرك جغرافیایی افراد بسیار بالاست. بنابراین، مجدداً خرید و در چرخه باطل در غلطیدن است.‏

می دانیم كه سرمایه‌داری به عنوان یك بسته با محتوای حداقل، اقتصادی، فرهنگی، تكنولوژیكی، اجتماعی و روانی در یك فرآیند تاریخی وارد كشورهای به اصطلاح غیر سرمایه‌داری شده است. هدف سرمایه‌داری در این كشورها نیز همان سودسازی مضـــاعف است. برای رسیدن به این منــظور نیز باید فرهنگ مصرف‌گرایی را در این كشـــورها رواج دهد. برای رواج مصرف‌گرایی در این كشورها، سرمایه‌داری چند نوع عامل دارد. ‏

عوامل در زمینه‌های مختلفی فعالیت می‌كنند. مهمتـــرین عوامل عبارتند از: 1ـ تجار بزرگ، 2ـ خرده فروشان، 3ـ صاحبان تبلیغات، 4ـ دست اندركاران وسایل ارتباط جمعی، 5 ـ تولیدكنندگان كـــالاها و خدمـات، 6 ـ بانكها و 7ـ بسیاری از افراد و دیگر مؤسسات.




نوشته شده در تاریخ سه شنبه 3 آذر 1388 توسط پیام صفایی | نظرات()
رویا
چهارشنبه 22 آبان 1392 01:49 ب.ظ
سلام خیلی خیلی از مطالبتون ممنونم به درد مدرسم خورد
خوش باشین.بای
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
درباره وبلاگ
مطالب اخیر
آرشیو مطالب
نویسندگان
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :